Tài liệu nổi bật

Ấn phẩm

Những yếu tố ảnh hưởng đến quyết định tham gia các sự kiện văn hóa của sinh viên

(2025-05) Hoàng Trâm Anh

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và sự giao thoa văn hóa ngày càng sâu rộng, việc bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa thông qua các sự kiện văn hóa là vô cùng quan trọng. Sinh viên với sức trẻ, nhiệt huyết cũng chính là những người sắp gia nhập thị trường lao động lại càng cần có những hiểu biết về văn hóa để thực hành nghề nghiệp gắn với phát triển văn hóa đất nước. Hành vi tham gia sự kiện của sinh viên không đơn thuần là một lựa chọn cá nhân, mà là sản phẩm của một hệ thống động lực, xã hội, giá trị, cần được nhận diện đầy đủ để xây dựng các sự kiện văn hóa hiệu quả, mang tính hấp dẫn và gắn kết lâu dài với đối tượng này. Bài viết phân tích tổng hợp các yếu tố tâm lý, xã hội ảnh hưởng tới hành vi tham gia sự kiện văn hóa của sinh viên đại học tại Việt Nam. Mục tiêu nghiên cứu là nhận diện hệ động lực nội tại và ngoại tại chi phối quyết định tham gia sự kiện, từ đó đề xuất khuyến nghị tổ chức sự kiện phù hợp hơn với đối tượng sinh viên.

Ấn phẩm

Nhà văn hóa và quá trình kiến tạo cộng đồng “có văn hóa” trong xây dựng nông thôn mới

(2025-05) Lê Thị Phượng

Trong tiến trình xây dựng nông thôn mới, nhà văn hóa được xem là một thiết chế quan trọng nhằm tổ chức đời sống tinh thần, nâng cao “chất lượng văn hóa” cho cộng đồng nông thôn. Không chỉ là không gian tổ chức các hoạt động văn nghệ, thể thao, hội họp, nhà văn hóa còn trở thành phương tiện để nhà nước định hướng lối sống, hành vi và tư duy theo các chuẩn mực văn hóa mới. Dựa trên khảo sát thực địa tại một số làng thuộc huyện Đông Anh (Hà Nội), bài viết phân tích vai trò của nhà văn hóa trong việc kiến tạo nên hình ảnh một cộng đồng “có văn hóa” ở nông thôn.

Ấn phẩm

Một số biến đổi của lễ hội đền Phố Cát trong tín ngưỡng thờ Mẫu Liễu Hạnh ở Thanh Hóa

(2025-05) Nguyễn Thị Quế

“Giáng trần Phố Cát, hiển Thánh Sòng Sơn” là câu phương ngôn khẳng định địa danh giáng trần, hiển Thánh của Mẫu Liễu Hạnh trên đất Thanh Hóa. Tại vùng đất Phố Cát, công chúa Liễu Hạnh thể hiện quyền năng của mình, để nhân dân và triều đình phải tôn trọng, lập đền thờ. Trong lịch sử, lễ hội đền Phố Cát có vai trò quan trọng trong tín ngưỡng thờ Mẫu Liễu, sự kiện này thu hút người dân địa phương, bản hội, khách thập phương tham dự và các được nhà nghiên cứu trong, ngoài nước quan tâm. Bằng phương pháp phân tích tài liệu, hình ảnh, phương pháp quan sát, tham dự lễ hội, phỏng vấn sâu, phương pháp so sánh... kết quả nghiên cứu cho thấy lễ hội có những biến đổi trên một số phương diện: quỹ thời gian tổ chức, không gian, quy trình tổ chức lễ hội, đối tượng tham dự, quy mô lễ hội... Sự thay đổi đó do nhiều nguyên nhân khác nhau và tạo ra những ảnh hưởng nhất định tới cộng đồng trong tín ngưỡng thờ Mẫu.

Ấn phẩm

Làng nghề kim hoàn Châu Khê từ quá khứ đến hiện tại

(2025-05) Đỗ Đông Hưng

Châu Khê là làng nghề kim hoàn - một nghề truyền thống có từ thế kỉ XV đến nay. Trong quả khứ, Châu Khê là nơi cung cấp nhân lực cho xưởng đúc bạc nén của triều đình nhà Lê. Trải qua một quá trình lịch sử hơn 560 năm, Châu Khê hiện vẫn duy trì và phát triển nghề kim hoàn, là nơi sản xuất các sản phẩm kim hoàn, cung cấp cho phố Hàng Bạc (Hà Nội). Bài viết đi sâu tìm hiểu lịch sử của nghề kim hoàn ở Châu Khê, sự phát triển của nghề khi bối cảnh xã hội có nhiều thay đổi, đồng thời chỉ ra những thách thức mà làng nghề phải đối mặt cũng như đề xuất một số giải pháp để phát triển bền vững làng nghề trong bối cảnh hiện nay.

Ấn phẩm

Hát thờ ở Hà Nội: Trường hợp Chèo Tàu trong tín ngưỡng thờ thần ở huyện Đan Phượng

(2025-05) Nguyễn Đình Lâm; Nguyễn Đức Vinh; Lô Thị Mỹ Duyên

Từ bao đời nay, âm nhạc dân gian đã gắn bó chặt chẽ với đời sống văn hóa và tinh thần của người Việt, trở thành một phần không thể tách rời trong sinh hoạt cộng đồng. Hát Chèo Tàu là một thể loại dân ca nghi lễ, có nguồn gốc lâu đời, gắn liền với tín ngưỡng thờ thần tại huyện Đan Phượng, Hà Nội. Mặc dù chịu ảnh hưởng từ các yếu tố văn hóa xung quanh, loại hình này vẫn phát triển mạnh mẽ tại vùng Tổng Gối xưa (nay là xã Tân Hội) - địa phương duy nhất thực hành loại hình này. Đặc biệt, việc chỉ có nữ giới đảm nhận vai trò hát Chèo Tàu trong nghi lễ thờ thần phản ánh rõ tính linh thiêng và truyền thống văn hóa địa phương. Không chỉ là nghi thức cầu an, mùa màng thuận lợi, hát Chèo Tàu còn kết nối con người với thần linh, bảo tồn giá trị tín ngưỡng, văn hóa và củng cố bản sắc cộng đồng trong bối cảnh hiện đại. Trên cơ sở đó, bài viết này phân tích diện mạo của hát Chèo Tàu trong đời sống tín ngưỡng của người dân Đan Phượng, đồng thời thảo luận về chức năng của loại hình diễn xướng này trong bối cảnh hiện đại.

Ấn phẩm

Biến đổi tín ngưỡng truyền thống của người Hmông ở vùng biên giới qua nghiên cứu trường hợp xã Thượng Phùng, huyện Mèo Vạc, tỉnh Hà Giang

(2025-05) Lê Trần Quyên

Bài viết phân tích một số biến đổi trong tín ngưỡng truyền thống của người Hmông tại xã Thượng Phùng, huyện Mèo Vạc, tỉnh Hà Giang, trong đó tập trung vào hai nội dung chính: Thực trạng tín ngưỡng truyền thống, bao gồm thờ cúng tổ tiên, các loại ma nhà, nghi lễ dòng họ, thờ cúng cộng đồng thôn bản và hình thức Shaman giáo; Biến đổi của các tín ngưỡng, thể hiện qua sự thay đổi về niềm tin, lễ vật dâng cúng và cách thức thực hành nghi lễ. Kết quả nghiên cứu cho thấy, mặc dù người Hmông vẫn duy trì các nghi lễ truyền thống, nhưng niềm tin, đặc biệt ở giới trẻ, đang dần mai một; lễ vật cúng tốn kém gây gánh nặng kinh tế; và nhiều nghi lễ cộng đồng đã bị lược giản hoặc biến mất. Sự xuất hiện của các hiện tượng tôn giáo mới cùng với tác động của hiện đại hóa, đã thúc đẩy quá trình biến đổi này.

Tài liệu nổi bật

Danh sách bộ sưu tập